We zijn dit jaar weer met heel wat landgenoten op vakantie gegaan, naar het zuiden, naar de warmte, de zon! En Spanje blijft dan toch de favoriet van de Vlaming. In de zomer verblijven we met veel aan de Costa’s, in Benidorm, Torremolinos……

De rampen die Spanje het voorbije jaar getroffen hebben, hebben hier weinig aan veranderd. Het noodweer en de overstromingen in Valencia eind 2024, de blackout-stroomonderbreking in april, de bosbranden. Het kan veel - te veel - zijn voor een land. Wat was er aan de hand?

Telkens – bij elk van deze voorvallen- waren er heel vlug verklaringen dat de klimaatverandering de oorzaak van het onheil was, of minstens dat die het verergerde. Gemakkelijk om zo het falen van de overheid te verzwijgen of goed te praten!

Valencia en omgeving heeft de voorbije eeuwen zo 3 à 4 overstromingen per honderd jaar meegemaakt, zo ook in 1982. Eén van de ergste was wel die in 1957.  Toen heeft men de rivier Turia “omgeleid”, een andere loop gegeven. Men heeft toen ook toegelaten dat rond dit overstromingskanaal veel woningen werden gezet. Als  dan door het weerfenomeen DANA – wij kennen het als een koudeval – het warme water van de Middellandse zee zich verzamelt in de bergen en daarna als een spons wordt uitgewrongen, zoekt het water zijn natuurlijke weg, niet langs de omleiding. Als dan de stuwen niet werken of half afgebroken zijn…. Schuldig verzuim??

Op 28 april viel in heel het land het elektriciteitsnet uit. Hoe dat kwam? Door te veel – meer dan 80 % - hernieuwbare energie, windstroom, zonnestroom. Dergelijke stroom is niet regelbaar, qua frequentie. Het net werkt op 50 Hz, kern- en gascentrales worden op dit niveau gehandhaafd. Bij teveel zonnestroom wordt die frequentie onder  druk gezet. Er is een kleine speling mogelijk. Maar bij blijvende toevoer volgt een brede crash op korte tijd = systemen en toestellen vallen uit. Heel Spanje zat zonder stroom, delen van Frankrijk en Portugal deelden in de klappen. Even werd gevreesd dat meer landen in Europa zouden volgen. Herstel was mogelijk dankzij de Frans kerncentrales.  Om dergelijke zaken te vermijden vragen experts dat het aandeel van zonne- en windstroom zou beperkt worden tot zo’n 25 %. Weet dat wij op 28 % zitten!

De bosbranden voorbije zomer hebben zo’n 40.000 hectare natuurgebied verwoest. Eigenaardig genoeg vooral rond Madrid en in het noorden, niet aan de costa’s. En dan noteren dat 2025 lang niet de warmste zomer van deze eeuw is. En er zijn jaren dat er ergere branden waren. 

Struikgewas en bomen, dat brandt niet spontaan aan 40 graden. Dus de oorzaak van een brand is elders te zoeken. Brandstichting komt veel voor – er zijn heel wat pyromanen opgepakt. De mens is rechtstreeks of onrechtstreeks, bewust of onbewust voor 90 % de aanstoker. Een weggeworpen peuk, een stuk glas. Bovendien is het sinds enkele jaren verboden in Spanje om sprokkelhout uit de bossen te halen of dat geiten het gras en kruid in natuurgebieden wegvreten. Dat droge gewas was een prima brandstof voor een brand. Ook nog : na een brand kan een stuk grond een herbestemming krijgen en vb. bouwgrond worden of een plek voor zonnepanelen. Dus, wat is een simpele oplossing?

Niet enkel in Spanje, maar ook begin van het jaar in Los Angeles of vorig jaar in Australië is er kritiek. Brandweermannen geven het beleid de schuld : “ Het is niet de klimaatverandering!”

14/9/2025

--------------------