Komen er windmolens in Heist?

8/3/2025

Mechelen, Olen, Brecht, Arendonk, Sint Katelijne Waver, Oelegem, Temse.... Deze gemeenten uit een lange lijst kwamen in de media in de voorbije periode omdat de inwoners zich verzetten tegen de mogelijke plaatsing van één of meerdere windturbines. Een aantal van die gemeentebesturen sluit zich aan bij die acties om hun bevolking te beschermen en geeft meestal ongunstig advies.

In Heist-op-den-Berg loopt het anders. Een studiebureau vond dat 7-8 windmolens in het Industriepark haalbaar was. In het gemeentelijk verslag over 2023 staat dat het bestuur zich wil focussen op 2 exemplaren. Momenteel zou men gaan voor 1 turbine, gelegen op 300 m van de Rashoevewijk, vlakbij de Liersesteenweg. Men wil, na goedkeuring, de vergunning aan een ontwikkelaar verkopen, in 2026.

We gaan eerst even terug, naar de zomer van 2020. In volle coronaperiode dient de gemeente advies te geven over 2 vergunningsaanvragen. Een aantal inwoners uit de omgeving Averegten hadden geklaagd  over slechte gsm-verbindingen. Telenet-Orange onderzoekt en men is bereid een bijkomende mast te zetten , op dit domein, tussen de bomen. Hiertegen komt evenwel verzet. Groen 'betreurt dat het uitzicht in dit domein verstoord zal worden'. Deze partij vraagt negatief advies uit te brengen en de meerderheid in het gemeentebestuur volgt. Geen gsm-mast, ook geen betere verbindingen. Nu nog niet!? Een mast nota bene van 35 m hoog, plus zo'n 4 m antenne. Een bouwkraan is hoger!!

Tweede zaak betreft de vraag van Luminus om 5 windmolens te plaatsen in het industriepark in Hulshout. Turbine 4 komt vlak bij de gemeentegrens met Heist en de draaicirkel gaat boven Heists grondgebied.  Het schepencollege geeft "voorwaardelijk positief advies". Zo wordt bijvoorbeeld gevraagd rekening te houden met de omgeving : recreatiedomein, bos- en heidegebied, landschappelijk waardevol gebied. Aandacht ook voor de populatie van vogels en vleermuizen.  In eerste instantie wordt de aanvraag door de minister  geweigerd :'omwille van veiligheidsrisico's, niet-voldoen aan het energetisch optimalisatieprincipe en strijdigheid met de goede ruimtelijke ordening'. Bij de nieuwe aanvraag in maart 2022 geeft Heist een gelijkwaardig voorwaardelijk positief advies, net zoals andere instellingen en diensten. De gemeente Westerlo geeft gewoon negatief advies. Daar wijst men op de nabijheid van 2 woonkernen.  Hierna werd wel vergunning verleend maar de zaak zit nu bij de Raad van Vergunningsbetwistingen. 

Met deze 2 feiten heeft volgens mij het gemeentebestuur van Heist - in welke samenstelling dan ook - geen recht meer om de plaatsing van windmolens op het grondgebied te promoten, rechtstreeks noch onrechtstreeks. Een mast van 35 m hoog mag dus niet, maar een mastodont van 250 m hoog die de hele omgeving overheerst en elk vergezicht verbrodt, zou wel moeten kunnen. De vermelde voorwaarden in het voorwaardelijk advies zijn ook voor gans Heist van toepassing. 

Deze zaak dient verder opgevolgd te worden. In volgende bijdragen kunnen we het hebben over de technische, financiële en economische aspecten. De weerslag op onze gezondheid, het milieu en klimaat bekijken we ook. 

==========================

Locatie voor windmolen is gekozen      2

                                                   ------------------------------------------------------------------------

15/3/2025

Het is eigenaardig. In vele gemeentes, als er sprake is van de opstelling van een windmolen, neemt het gemeentebestuur de leiding op zich van het verzet ertegen. Samen met de inwoners staat men sterk. In Heist is het anders. Het bestuur promoot één (of meer?) windmolens op het grondgebied van onze gemeente. 

Vorige dinsdag , 11 maart 2025, is op de gemeenteraad bekendgemaakt dat men de aanvraag voor een vergunning voorbereidt. De turbine zou komen in de Knotwilgweg, nabij het industriepark, op het terrein van Mattijs, een bedrijf in bouwmaterialen. Die plek is op minder dan 100 meter van de Liersesteenweg. Mooi beeld wordt dat!

Wat betekent zo'n mastodont? 

Essent, toch een betrouwbare energieleverancier, is zo eerlijk om in een publicatie het te hebben over de voor- en nadelen van windenergie. Ik citeer : 

         Wat zijn de voordelen van windenergie?

                           - windmolens produceren geen CO2

                           - windenergie raakt nooit op

                           - windenergie is een van de goedkoopste vormen van energie

         Wat zijn de nadelen van windenergie?

                           - de opbrengst van windmolens is onbetrouwbaar

                           - zij vervuilen het beeld van de horizon en veroorzaken geluidsoverlast

                           - de bouw én de afbraak kost veel energie en er komt CO2 vrij

                           - windmolens zijn gevaarlijk voor vogels. 

Essent vermeldt ook dat windmolens zo'n 6 tot 8 maanden moeten werken om genoeg energie op te wekken om gebouwd te kunnen worden en dan 20 jaar te kunnen meegaan. Noteer dat het 'voordeel' van goedkoopste te zijn ondertussen is achterhaald. 

'De opbrengst van windmolens is onbetrouwbaar.' 

Elektriciteit uit windturbines kan maar verkregen worden als het waait. Meestal is er productie mogelijk als het waait tussen 3 en 10 beaufort. In mensentaal : windsnelheden tussen 15 en 90 km per uur. Nu is de gemiddelde windsnelheid in dit land 3,5 m per seconde, wat overeenkomt met 12,5 km. Net zoals we zo'n 12 à 14 dagen per jaar genieten van temperaturen boven 30 graden, zijn er 14 dagen per jaar dat het harder waait dan 7 beaufort of zo'n 60 km per uur. 

Eén en ander heeft zijn weerslag op de productiviteit van een turbine. Een windmolen met een capaciteit van 3 MW haalt door die omstandigheden slechts een productie van 20 à 25 %. Veel molens staan dikwijls stil wegens geen of te weinig wind of moeten afgezet worden bij te hoge winden. De productie fluctueert dus, omdat er soms teveel en soms te weinig wind is. 

Bovendien volgt de hoeveelheid geproduceerde elektriciteit de windsterkte met de derde macht. Dit betekent dat, wanneer de snelheid van de wind halveert, de productie van elektriciteit terugvalt tot  :  

1/2 x 1/2 x 1/2 = 1/8.

Indien voor elektriciteit gerekend moet worden  voor 30 % van de windturbines, mag men vrezen voor onbetrouwbaarheid van het net. Indien die hoeveelheid niet kan geleverd worden, moeten andere producenten ingrijpen. En dat kunnen momenteel eigenlijk alleen de kerncentrales. Maar daar zit tegenwoordig de angel! Met de wet op de kernuitstap is de kans op black-outs zeer aanwezig. Om de kernreactor in  Doel , die zo'n 2 jaar geleden is stilgelegd, te compenseren zijn windmolens nodig op een gebied dat groter is dan de provincie Antwerpen. In plaats van 3 bomen kan iedereen dan (minstens) 3 windmolens zien staan vanuit zijn keuken. 

Ergens in september vorig jaar ben ik voor enkele dagen naar de zee gereden. Langsheen de autostrade, nabij Lokeren, staan ongeveer 20 turbines. Maar geen enkele was aan 't draaien. De zon zat tevens achter een wolkendek. Dus ook geen stroom uit zonnepanelen. Waarschijnlijk konden de andere centrales dit opvangen.  Of moest stroom worden ingevoerd. En weet dat dit reeds enkele keren slechts nipt is gelukt! We zijn enkele keren amper aan een black-out ontsnapt. 

Even vermelden dat het gemeentebestuur over een windmolen eigenhandig beslist = zonder bevraging van de inwoners; nooit is er een discussie of debat geweest in de gemeenteraad of een commissie. Als men dit verstaat onder burgerparticipatie! Men baseert zich op het verslag van een studiebureau. Er zijn daarentegen andere punten waar het bestuur zich verschuilt achter een 'adviesraad' , zeker als ze iets niet willen doen.  

=================

We kunnen niet zonder kernenergie!    3

22/3/2025

Tussen alle doemberichten was ik opgelucht te horen dat eerste minister Bart De Wever verklaart dat hij de eerste stappen gaat zetten naar ‘eigen kernenergie’. Van bij het begin van zijn missie, in zijn startnota, geeft hij te kennen vol in te zetten op kernenergie. Dit blijft een belangrijk element in onze stroomvoorziening. Met zon en wind alleen komen we er niet!

Bart zal moeten beginnen om de wet over de kernuitstap van 2003, die er gekomen is onder impuls van Groen, terug in te trekken. Dan kan er werk gemaakt worden van de verlenging van de kernreactoren die op het punt staan gesloten te worden. Doel 2 en Tihange 1 zouden , net als Doel 4 en Tihange 3 voor (minstens) 10 jaar verlengd worden, tot 2035. Het zou de bedoeling zijn om daartegen andere en nieuwe infrastructuur te gaan benutten.  

Maar ook de Vlaamse regering wil, binnen haar bevoegdheden, meewerken om te zien ‘welke opties er zijn voor modulaire kernreactoren’.  Minister-president Diependaele verwoordt het zo :’ Om de energiekosten op lange termijn te drukken en de bevoorradingszekerheid te garanderen, is kernenergie een essentiële factor.’ Er wordt inderdaad veel verwacht van kleine modulaire reactoren, de zgn. SMR’s. Het vermogen van zo’n reactor is 300 MW, ongeveer 1/3 van Doel 4. Het atoomcentrum in Mol bezit de nodige kennis en ervaring om dit hele proces te begeleiden. Laten we daar gebruik van maken!

Maar binnen de Vlaamse regering moet men toch eens beter afspreken. Minister Brouns (CD&V) is tegenwoordig nogal vlot in het toekennen van vergunningen voor windturbines. En minister Melissa Depraetere komt dan weer af met stroomcertificaten als subsidie voor die molens. Zij weet niets meer van de groene stroomcertificaten van partijgenote Freya of de chaos die ze zelf maakte met de frigobons.

En misschien moet Vlaanderen eens nadenken over samenwerking met Nederland. Daar zijn op alle niveaus initiatieven bezig voor nieuwe kerncentrales, al dan niet SMR’s. Gemeentes en provincies zijn vragende partij voor zo’n installatie op hun grondgebied. Men zoekt financiering bij de gelden (miljarden euro’s) die volop voorzien waren voor de netto-nul klimaatdoelen.

We kijken hierbij best niet naar onze oosterburen. In Duitsland heeft de energiecrisis al een dieptepunt bereikt. Na de uitschuiver ‘Wir schaffen das’ was Angela Merkel niet geleerd. Zij zorgde ervoor dat de kerncentrales intussen allen zijn gesloten. Windmolens konden het verlies aan stroom niet opvangen, waardoor zeer vervuilende bruinkoolcentrales moesten bijspringen. Deze ‘energietransitie’ was een mislukking en een dure geldverspilling. Samen met een bureaucratische planeconomie is ervoor gezorgd dat, met extreme energieprijzen, aanzienlijke delen van hun industrie naar het buitenland zijn uitgeweken. Zie ook de teloorgang van BASF.

Men had gehoopt dat de nieuwe kanselier Friedrich Merz één en ander zou herstellen. Maar die man is op de knieën gegaan voor SPD en Grün. In deze situatie gaat Duitsland, letterlijk en figuurlijk, een koude winter tegemoet. Met veel kans op lockdowns.

Laten wij hopen dat wij hiervan gespaard blijven en dat onze leiders de juiste weg blijven bewandelen.

================

Dan toch geen windmolen in Heist?      4

25/5/2025

Middelkerke, Oostkamp, Deinze, Oudenaarde, Zonnebeke, Pelt….  Allen Vlaamse gemeenten, in oppervlakte vergelijkbaar met Heist-op-den-Berg. Echter één groot verschil. Bij de vermelde gemeenten staat het bestuur op de eerste lijn bij protest tegen de plaatsing van windmolens op hun grondgebied. Meestal met succes!  In Heist echter is het gemeentebestuur de promotor om een windmolen te zetten. Allez, niet iedereen in het vorige bestuur was zo maar gewonnen voor het idee. Maar – op aandringen van één partij! – heeft men een onderzoek laten instellen. Bij die partij zag men hun wensen al voor werkelijkheid. Van de oorspronkelijk 7 molens blijft één in het vizier : op het terrein van een bouwmaterialenfirma, in de Knotwilgweg naast het containerpark.

Het betreffende studiebureau wil natuurlijk ook niets liever en geeft concreet 3 mogelijkheden : een molen van 170, 190 of 200 m tiphoogte. Er wordt wel vermeld dat er een woonwijk ligt – Rashoevewijk – op 340 m afstand. Er zijn ook evenwel huizen  , in de Schoorstraat, de Heistse Hoekstraat , Langveldstraat en  langs de Liersesteenweg op korte afstand. De draaicirkel van die molen zou net wel of net niet over de Liersesteenweg gaan.

Driehonderd meter is wel weinig voor de geluidsoverlast, de slagschaduw , het uitzicht, maar vooral het infrasone geluid, dat misschien wel het meeste problemen geeft en veel verder – tot 2 km – ervaren wordt. Ik hoor dat mensen, die vrij dicht bij een windmolen wonen, soms bij hun kinderen of ouders moeten gaan slapen. Of zelfs in hun auto verder weg.

Tot nu toe waren er geen criteria in Vlaanderen voor afstand tot woningen. Daarom ook dat de Vlaamse regering daar toch iets aan heeft gedaan. Turbines van 200 m hoog moeten 600 m ( = 3H) van bewoning staan, behalve in havens en industriegebieden. N-VA vraagt evenwel dat principe van 3H altijd toe te passen. Want anders dreigt heel Vlaanderen vol te komen staan met molens van 190 m. Alsof een molen van 190 m minder last geeft op 300 m!!!

In Wallonië is die 3H-regel al langer van toepassing , met een minimum van 600 m afstand. Duitsland en Denemarken zeggen 1000 m, tot mogelijk 3 km. Frankrijk : 1500 m tot 2500 m. Nederland zou een aanpassing overwegen van minimum 1000 m, op advies van de Medische raad.

Vlaams minister van Energie Melissa Depraetere praat graag. Na haar frigobons, was zij tegen de eerste plannen van collega Brouns. Zij had zware subsidies voorzien bij plaatsing van een windmolen. Zij moet ook – via een nieuw Klimaatplan – tegen 2030 voor 2.8 gigawatt aan windenergie zorgen. Zij belooft lagere energieprijzen, goedkope warmtepompen, en het halen van de klimaatdoelen. Als ge echter ziet hoe het er in Nederland en Duitsland aan toe gaat, kan ik niet anders dan besluiten dat zij zeer erg dwaalt. Onze elektriciteitsrekening wordt duurder, ondanks hoge subsidies, warmtepompen zijn onrendabel en duur, en windenergie heeft praktisch geen invloed op het klimaat. Wil zij ons ook zo’n stroompanne bezorgen als in Spanje onlangs?

Eigenlijk zou het gemeentebestuur van Heist moeten beseffen dat men best géén vergunning aanvraagt voor een windturbine, niet in de Knotwilgweg, niet elders in Heist. Ik hoop dat zij realist genoeg zijn en dit dossier afsluiten. 

============

                            WINDTURBINE  : wat heeft men nodig?

20/7/2025

De explosie van het aantal windmolens – ter land en ter zee – is als antwoord bedoeld op de klimaatverandering, die er wel degelijk is. Obama, en met hem alle regeringen in West-Europa, vonden dat ze iets moesten doen aan CO2. Alsof dat de schuldige zou zijn! Wat zou dit land, met een CO2-bijdrage van 0.25 % hier kunnen aan veranderen.

Neen, kernenergie moest weg. Dat was de inzet. Om de reactor die in 2022 is gesloten in Doel, te vervangen zijn windmolens nodig op een gebied groter in oppervlakte dan de provincie Antwerpen. Zo’n windturbine, 200 m hoog, is niet alleen slecht voor het welzijn van mens en dier , maar is ook nadelig voor milieu en natuur.

Wat houdt het in, een windturbine plaatsen? In eerste instantie moet een deftige fundering voorzien worden : palen in de grond, dan een dekplaat van 4 m dik. Hiervoor is 2000 tot 2500 ton gewapend beton nodig.

Om de mast zelf en de cabine te construeren is een hoeveelheid staal nodig tussen 900 en 1000 ton. De rotorbladen worden gefabriceerd met composieten. Tegenwoordig wordt balsahout met epoxy veelal gebruikt. Balsahout komt uit Ecuador, Zuid-Amerika. Maar door het vele gebruik dreigt een tekort. Grote oppervlaktes bossen worden gerooid. Echter door de bewerking met epoxy kan dit materiaal niet gerecycleerd worden. Het gewicht van één zo’n wiek kan 15 tot 25 ton bedragen. En weten dat die maar ongeveer 5 jaar meegaan en dan vervangen moeten worden.

Voor de technische uitrusting van de cabine zijn oa. zeer sterke magneten nodig = die komen uit China. Er is een groeiend tekort aan bepaalde mineralen die gebruikt worden in zo’n cabine. Als je dan weet dat China, rechtstreeks of onrechtstreeks, het monopolie heeft over de meeste van die mineralen, dan vraag je je toch af waar we mee bezig zijn. Hoor je het nog  : ‘we mogen niet afhankelijk zijn van één producent!’  Kobalt vb. , ook gebruikt in i-phones en elektrische auto’s, wordt gewonnen in Congo door kinderarbeid. Maar China beheerst de markt. China heeft veel lithium – mijnen in Chili. Maar lithium is giftig en zorgt voor veel milieuvervuiling in een groot gebied. 

De kostprijs om een windturbine te zetten, wordt voorzichtig geraamd op 4 miljoen euro. De turbine in Heist wordt begroot op 5,7 miljoen. Maar de zekerheid van stroomlevering wordt niet gegarandeerd. Op het moment dat ik dit schrijf, kijk ik even buiten. Ik vrees dat die molen niet zou draaien. Dus om alle gezinnen en bedrijven van stroom te voorzien, zijn alternatieven nodig, die echt betrouwbaar zijn. Dus zijn we niet beter zonder zo’n monster van windturbine?

===============

Energietransitie mislukt? 

31/8/2025